Zakład karny jako placówka resocjalizacyjno-wychowawcza!
Rodzaje zakładów karnych.
W art. 69 wymienia się poniższe rodzaje zakładów karnych:
- zakład karny dla młodocianych,
- zakład karny dla odbywających karę po raz pierwszy,
- zakład karny dla recydywistów penitencjarnych,
- zakład karny dla odbywających karę aresztu wojskowego .
Należy tu szczególnie podkreślić bardzo pożyteczne rozwiązanie w postaci
wyodrębnienia zakładów karnych dla recydywistów penitencjarnych.
Recydywista penitencjarny to każdy przestępca wtórny, który przebywał
już wcześniej w więzieniu, a który niekoniecznie mieści się w definicji
kodeksowej pojęcia recydywista. W ten sposób odizolowano wszystkich
recydywistów od osób pierwszy raz karanych, co jest faktem bardzo
istotnym z punktu widzenia resocjalizacji. W tym wypadku nowi więźniowie
nie mają kontaktu i przez to nie podlegają demoralizującemu wpływowi
„zapiekłych recydywistów”, którzy kolejny raz zostali skazani za
przestępstwa. Zabieg ten ma na celu zapobieganie dalszej demoralizacji
więźniów, którzy pierwszy raz odsiadują wyroki, co jest rozwiązaniem
bardzo ważnym dla idei resocjalizacji. Ułatwia to też programowanie
oddziaływania korekcyjnego.
Przestawione rodzaje zakładów karnych nie są zjawiskiem nowym w polskiej
penitencjarystyce. W myśl art. 70 §1 wymienione zakłady karne „mogą być
organizowane jako:
- zakłady karne typy zamkniętego,
- zakłady karne typu półotwartego,
- zakłady karne typu otwartego” .
Zakłady te różnią się od siebie stopniem zabezpieczenia, izolacją
skazanych oraz ich obowiązkami i uprawnieniami. Kodeks Karny Wykonawczy
z 1997 roku bardzo mocno akcentuje możliwość kontaktu więźniów z
rodzinami jako element wychowawczy i motywujący osadzonych. Powiela on
tak znane formy kontaktów z rodziną, jak widzenia, przepustki,
korespondencje, paczki i przekazy pieniężne. Kodeks reguluje także
kwestie zatrudnienia więźniów oraz akcentuje wiodącą rolę pracy
kulturalno-oświatowej i społecznej w placówkach więziennych.
Oceniając kodeks karny wykonawczy z roku 1997 roku i zawarty w nim model
penitencjarny, należy uznać, że służy on w sposób oczywisty celom
poprawczym. W głównym stopniu kładzie on bowiem nacisk na czynniki
fakultatywne, osobowościowe i pozostawia więźniom prawo wyboru, jeśli
chodzi o przemiany resocjalizacyjne.
Kodeks karny stworzył wiele nowatorskich dla polskiego prawa rozwiązań:
uelastycznił proces resocjalizacji i wprowadził podmiotowe traktowanie
więźniów. Zmusza też jednoznacznie służbę więzienną do dysponowania
personelem o najwyższym profesjonalizmie, o najwyższych kompetencjach
resocjalizacyjnych.